تقریبا کمتر کسی است که غذا را به منظور دواء و شفاء بخورد. بهترین حالتی که میتوان درباره غذایی که میخوریم بگوئیم این است که میخوریم تا سیر شویم و گرسنه نمانیم.همان سخنان معرفی که برخی به آن باور دارند:« میخوریم تا کار کنیم، کار میکنیم تا بخوریم!» اما نکته ای برایم بسیار پرجاذبه شده که برای غذا خوردن هم هفت مرحله یا هفت شهر و هفت ایستگاه رشد و تعالی قرار دهم و برای غذایی هم که میخوریم اسامی نفس اماره ، لوامه، مطمئنه و مرضیه و.... به کار ببرم. زیرا باید قبول کنیم که بسیاری از غذا خوردن بخش وسیعی از مردم ما، از روی هوس است. به این مسأله بیشتر توجه کنیم قدمهای اساسی برای شکل دادن به سلامت جسم و روح از غذایی که میخوریم شروع می شود. وقتی در همین روزهای اخیر می شنویم یا می خوانیم که چندین نفر در فلان شهر یا استان کشور به دلیل مصرف مشروبات الکلی جان خود را از دست داده اند، کور شدند یا هر دو کلیه آنها از کار افتاده و تنها موقتاً با دیالیز زنده ماندند، چه می گوییم ؟ آیا جز هوس سرکش آنها را به این مهلکه انداخته است؟ برای بسیاری دیگر از غذاهای نا سالم موجود در هر جامعه ای نیز که ریشه غالب بیماری ها هستند ، چنین حکمی جاری است که کمتر به آن توجه می کنیم .

غذایی که در تعریف خود جایگاهی همانند حرام، گناه ،ثواب ، خیر و شر، خوبی و بدی دارند ، نفسی هستند که به بدی یا به خوبی سفارش می کنند . برخی افراد می گویند:«هر چه که پیش آمد، باید خورد!» چنین افرادی میدانند پرخوری یا غذای پر چرب، شیرین و شور ضرر دارد؛ ولی میخورند . آب سردی هم که روی هرغذایی به یکباره می نوشند، شنیده اند که بسیاری کبد خود را با همین کار از دست داده اند، باز هم بی تفاوتند.مانند فردی که میداند مصرف سیگار، توتون و انواع مواد مخدر، غذاهای تجاری در ظاهر زیبا اما در باطن زیانباراست ، که با تجربه و آزمون فراوان علوم پزشکی و تغذیه هم ثابت شده است، باز هم به کار خود ادامه میدهد و گاهی هم با آن خوش است و لذت میبرد! همچنین گاهی آدمها در غذایی که میخورند، گرفتار نفس لوامه هستند. حتی پرخوری در غذای سالم هم برای بدن زیانباراست، اما او کاری به این گفته علم هم ندارد و به شدت می خورند و راه حلی را هم نمیداند؛ابازهم همان راه گذشته را ادامه می دهد و میخورد و میگوید می دانم زیان بار است؛ اما بخورم و بمیرم بهتر است تا نخورده بمیرم! اما بسیاری از مردم در طبقه عاقله و مطمئنه دسته بندی می شوند. در نفس عاقله ، نیروی عقل اجازه نمیدهد فرد به هر نوع غذایی نزدیک شود. بلکه با آگاهی روی سفره می نشیند و به دنبال خوبیهاست .او حریم شکم و معده را نگه میدارد و میشناسد و به اصطلاح در خوردن هم«حواس جمع» است.ترسو نیست و «فوبیا phobia»از خوردن هم ندارد ،بلکه عاقل است .

این گونه افراد آدمهای سالمی هستند که در طول عمر خدادادی خود کمتر به بیماری دچار می شوند و با زندگی کیفی خود، کمتر گرفتار درمانهای شیمیایی و حتی سنتی خواهند شد. اگر ادامه دهیم ممکن است برخی احساس کنند سفره غذا را با درس اخلاق یکی گرفته ایم؛ اما دقیقا همین است . درس عرفان سفر به اوج آسمانها نیست؛ سفر به همین سفره هم هست. اگرغذایی که می خوریم با علم و آگاهی و تشکر از خالق باشد، با این تفکر هم عرفان همراه است و هم آرامش و آسایش فرد و نظام تولید غذای کشور و ساختار بهداشت و درمان با هزینه کمتر اداره می شود. کسی که یقین دارد بخشهای حرام شده حیوان حلال گوشت هم مضر و هم مصرف آن نافرمانی خداست،با نخوردن چنین سمی هم خودش و هم جامعه سود میبرد و هم خدا از او راضی است. آیا این نوع غذا خوردن با شناخت و ایمان را نباید با نفس مطمئنه یکی دانست؟ کسی که هم خودش راضی است و هم پروردگار از او رضایت دارد؟ یقینا شناخت مزایا و معایب غذاها از الهامات و کرامات الهی است که هم باعث سلامت و طول عمر می شود و هم تا این حجم هزینه مالی فردی و ملی صرف درمان بیماری های ناشی از پر خوری و بدخوری نمی شود.کار عاقلانه ای که هم خیر دنیا و هم آخرت را با خود دارد. کسی که به چنین مقامی برسد یقینا انسان سالم جسمی و عقلی است که نه تنها خود، که می تواند دیگران را هم نجات دهد و اصلا خودش نماد و نشانه ای برای سلامتی آدمهای دیگر هم می شود. اگر دقت کرده باشیم بشر به هر میزان که از طبیعت و ذات طبیعی خود دور می شود، سلامتی اش هم کمتر و مستقیم یا غیرمستقیم با مصرف مواد شیمیایی نه تنها بر میزان سلامتی اش اضافه نشده، که آن را نابود هم کرده است.

توجه به قوانین مبارزه با قاچاق کالای ناسالم ، حفظ سلامتی مردم در مراحل کشتار و توزیع گوشت دام،طیور و آبزیان و حذف سموم پرخطر محصولات کشاورزی هم ضرورتی بسیار اساسی است که در کنار رعایت فردی ، در سطح ملی در زیر بخش وزارت جهاد کشاورزی نظیر سازمان دامپزشکی و سازمان حفظ نباتات کشور و نیز زیر مجموعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار دارد که خوشبختانه در سالهای اخیر فرایند قانونی و بهداشتی از جمله حذف سموم پرخطر و ثبت سموم کم‌خطر با سرعت بالا در دست اجرا است . به عنوان نمونه برای سلامت میوه و سبزی و صیفی و حتی سایر محصولات کشاورزی ،در سالهای اخیر تعداد 168 قلم سم در ایران از فهرست سموم مجاز به دلیل مخاطرات بهداشتی یا زیست‌محیطی حذف شده است، زیرا یکی از مهمترین شاخص‌های مد نظر در راستای بررسی‌های اولیه برای تصویب آفتکش‌های جدید در هیأت نظارت بر سموم، عدم وجود مخاطره و تهدید در مقوله باروری و رشد جنین در راستای حفظ سلامت و رشد و جوانی جمعیت ایران است.

درخواست شرکت‌های وارد کننده آفت‌کش‌های کشاورزی نیز از جنبه‌های مختلف شامل اثرات زیست‌محیطی، سلامت انسان از جمله اثرات باروری و رشد جنین، غدد درون‌ریز و سرطان‌زایی و کارآیی در شرایط آب و هوایی و اقلیم ایران بررسی می‌شوند و تنها در صورت موافقت هیأت نظارت بر سموم، آفت‌کش برای کنترل آفت هدف روی میزبان مشخص با دوز مصرف معین تصویب و به فهرست سموم مجاز کشور اضافه می‌شود. اطلاع رسانی غذای سالم به عنوان یکی از محورهای اصلی امنیت غذایی ، مورد توجه مجموعه دستگاه های نظارتی و حاکمیتی کشور از جمله وزارت جهاد کشاورزی است که هدفی استراتژیکی همچون تقویت امنیت غذایی، افزایش بهره‌وری پایدار کشاورزی، صرفه جویی در مصرف و ارتقای سلامت محصولات کشاورزی در زنجیره مزرعه تا سفره، حفاظت از آب، خاک و محیط زیست محسوب می شود .ضرورت مهمی که به ما کمک می کند تا وزارت جهاد کشاورزی را صرفاً متولی تولید ندانیم، بلکه فرهنگ درست مصرف، پیش زمینه اصلی خوداتکایی کشور در تأمین غذای 85 میلیون ایرانی امروز است . فراموش نکنیم علیرغم رشد کُند جمعیت ما، جمعیت ایران در سال 1420 به 105 میلیون نفر با نیاز غذایی 180میلیون تن خواهند رسید که امروز، باید برای فردا فکر کنیم.

# مجید زندی.پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی