در شرایط محاصره خط ساحلی و بنادر جنوبی کشور، وزارت جهادکشاورزی با توجه به پیش‌بینی بروز مشکلات و مواجهه با مشکلات اقتصادی و اجتماعی، از سال گذشته نسبت به سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و اتخاذ مجموعه اقداماتی برای افزایش تأمین کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی از مسیر شمال کشور اقدام کرده است. این وزارتخانه علاوه بر جریان عادی تجارت کشور با کشورهای یادشده، واردات قابل‌توجهی به‌ویژه از کشور روسیه انجام داده است.

از جمله اقدامات تسهیل‌سازی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

 لغو ضابطه اعمال سقف و سابقه بازرگان برای واردات از مبادی کشورهای شمالی؛

 استفاده از ظرفیت مناطق آزاد در مرزهای شمالی کشور؛

 مشارکت مستمر و تبادل هیئت‌های رسمی اقتصادی و دیپلماسی کشاورزی فعال با کشور روسیه؛ تسهیل در تخصیص و انتقال ارز.

اما یکی از مهم‌ترین عوامل در تأمین کالا، بررسی ظرفیت و امکانات بالقوه کالا در کشورهای مختلف، میزان تولید و توان کشور هدف نسبت به نیازهای جمهوری اسلامی ایران است. بر این اساس، با بررسی میزان تولید و ترانزیت کشورهای روسیه و آسیای میانه، حداکثر ظرفیت تأمین کالا از این کشورها با در نظر داشتن نیازهای وارداتی، حداکثر ۱۴ میلیون تن برآورد می‌شود و بخشی از نیاز کشور را شامل می‌گردد.

لازم به ذکر است این میزان، ظرفیت تأمین از طریق کشورهای شمالی بوده و الزاماً به معنی وجود ظرفیت و توان لجستیکی برای حمل این کالاها از طریق دریای خزر و مسیرهای ریلی و جاده‌ای شمال کشور نیست.کما اینکه تاکنون به دلیل مشکلات حمل‌ونقل و لجستیکی، بخش اعظم گندم و ذرت خریداری‌شده از کشورهای روسیه و قزاقستان عمدتاً از طریق بنادر جنوبی وارد کشور شده است.

در حال حاضر با در نظر گرفتن کلیه جوانب امر، حداکثر ظرفیت عملیاتی حمل‌ونقل برای تأمین کالا از طریق مسیرهای یادشده بین ۸ تا ۱۰ میلیون تن برآورد می‌گردد.بخشی از این محدودیت‌های عملیاتی ناشی از محدودیت ناوگان کشتیرانی و حمل‌ونقل جاده‌ای و ریلی از لحاظ تعداد و ظرفیت و همچنین محدودیت‌های موجود در تخلیه، بارگیری و انبارش بنادر شمالی کشور است. لیکن در صورت سرمایه‌گذاری در اسکله‌ها و تجهیزات تخلیه و بارگیری، انتقال برخی تجهیزات تخلیه از بنادر جنوبی، توسعه ظرفیت کشتیرانی دریای خزر، کاهش زمان تخلیه کشتی‌ها در بنادر ایران، اقدام روسیه جهت تأمین فیزیکی نیاز وارداتی کشور به نهاده‌ها، اولویت‌دهی به ترخیص و ورود کالاهای اساسی به کشور و همچنین سایر راهکارها، می‌توان ظرفیت‌های عملیاتی را تا حدی بهبود بخشید.

 

لینک روزنامه