تبیین رویکرد دولت در تأمین پایدار نهادههای کشاورزی و سازوکارهای حمایتی از تولید
وزارت جهاد کشاورزی در پاسخ به گزارش منتشر شده در روزنامه دنیای اقتصاد با عنوان «زنجیره مقررات ناکارآمد صنعت طیور»، توضیحاتی را در خصوص سیاستهای ارزی، تأمین نقدینگی و مدیریت زنجیره تأمین نهادههای دامی ارائه کرد. متن این توضیحات بهشرح زیر است:
با توجه به چالشهای ناشی از تخصیص ارز ترجیحی، تاثیر منفی آن بر کارآیی تولید و صادرات غیرنفتی، فشار بر منابع ارزی کشور و شکاف قابلتوجه میان نرخ ترجیحی و نرخ بازار آزاد (که آثار تورمی و اختلال در تخصیص منابع را به همراه داشت)، هیات محترم وزیران در تاریخ ۱۴۰۴.۱۰.۱۰طی ابلاغیه شماره ۱۷۲۰/ت ۶۵۲۳۶ هـ (آییننامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم - فصل دوم - ماده ۴) اعلام نمود که تامین ارز کلیه ثبتسفارشهای نهادههای دامی و کالاهای اساسی (به جز گندم) با نظر بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و با نرخ ارز توافقی (تالار دوم) در درگاه (پورتال) ارزی آن بانک انجام خواهد شد.
لازم به ذکر است که این تغییر رویکرد، به صورت مستمر و مداوم اعمال نشده، بلکه در برهه زمانی مشخص و بر اساس بررسیهای کارشناسی اتخاذ شده است و تاکنون بدون تغییر، جاری و ساری است.
در خصوص تامین نقدینگی مورد نیاز واحدهای تولیدی و وارداتی باید تاکید شود که مسوولیت مستقیم تامین مالی و نقدینگی، حسب وظایف ذاتی، خارج از حیطه اختیارات وزارت جهاد کشاورزی بوده و عمدتا از طریق شبکه بانکی و سیستم مالی کشور پیگیری میشود. با این حال، به منظور پشتیبانی از زنجیره تامین کالاهای اساسی و جلوگیری از اختلال در بازار، دولت محترم در آییننامه مذکور (مورخ۱۴۰۴.۱۰.۱۰) تمهیدات حمایتی زیر را پیشبینی کرده است:
۱.تامین نقدینگی، تسهیلات ریالی و خطوط اعتباری برای حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی از طریق بانک عامل.
۲.تامین منابع مالی مورد نیاز برای ذخایر راهبردی کالاهای اساسی از محل صندوق توسعه ملی و بودجههای سنواتی.
در خصوص فشار تورمی، افزایش نرخ ارز، نوسانات شدید قیمتی و ریسکهای تجاری در شرایط جنگی لازم است یادآوری شود که این متغیرها عمدتا خارج از حیطه اختیارات و مسوولیت مستقیم وزارت جهادکشاورزی قرار دارند. تامین ارز کالاهای اساسی با نرخ توافقی انجام میشود و قیمت نهایی کالاها در بازار بر اساس مکانیسم عرضه و تقاضا و کشف قیمت در بازار آزاد تعیین میشود. وزارت جهادکشاورزی به عنوان تنظیمگر بازار، مطابق قوانین جاری، نقشی در تعیین دستوری قیمت ندارد و صرفا با اعلام «قیمت ارشادی»، بر زنجیره تامین و توزیع نظارت مینماید.
تورم به عنوان پدیدهای کلان اقتصادی، ریشه در متغیرهای پولی، مالی و ساختاری دارد و در حیطه وظایف بانک مرکزی و سایر نهادهای سیاستگذار اقتصادی است. شرایط جنگی و تحریمها نیز به عنوان عوامل برونزا، آثار خود را بر ریسکهای تجاری، نرخ ارز و هزینههای حملونقل تحمیل میکنند؛ اما این شرایط موقتی و قابل مدیریت بوده و با اتکا به توانمندیهای داخلی، هماهنگی دستگاههای اجرایی، تولیدکنندگان و مدیریت جهادی قابل مدیریت و مهار است.
این اطمینان داده میشودکه دولت و وزارت جهاد کشاورزی با تمام توان و در چارچوب اختیارات قانونی، تلاش خود را برای کاهش آثار سوء این پدیدهها و تامین پایدار امنیت غذایی کشور متمرکز کردهاند.