طرح کلان زعفران تات؛ از توسعه فناوری تا افزایش ارزش افزوده در زنجیره تولید
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی با تشریح دستاوردهای طرح کلان ارتقای بهرهوری در زنجیره تولید تا عرضه زعفران، اعلام کرد این طرح طی پنج سال اجرا، با تولید دانش فنی، توسعه فناوریهای نوین، طراحی ماشینآلات تخصصی، ثبت ارقام، استانداردسازی پیاز زعفران و تجاریسازی فناوریها، گامهای مؤثری در افزایش بهرهوری و ارتقای ارزش افزوده زعفران ایران برداشته است.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت جهادکشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، سعید ظریفنشاط رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، با اشاره به اجرای طرح کلان «ارتقای بهرهوری در زنجیره تولید تا عرضه زعفران» اظهار کرد: این طرح به عنوان یکی از طرحهای کلان مصوب سازمان تات، با محوریت این مرکز و مشارکت مؤسسههای تحقیقاتی اصلاح و تهیه نهال و بذر، باغبانی، فنی و مهندسی، گیاهپزشکی، ثبت و گواهی بذر و نهال، آموزش و ترویج، بیوتکنولوژی و دفتر اقتصاد کشاورزی، در سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ اجرا شد.
وی هدف اصلی این طرح را افزایش بهرهوری، ارتقای کیفیت و تقویت قدرت رقابتپذیری زعفران ایران در بازارهای داخلی و بینالمللی عنوان کرد و افزود: اجرای مرحله نخست این طرح، مجموعهای از دستاوردهای علمی، فناورانه، عملیاتی و تجاری را به همراه داشته که زمینهساز افزایش ارزش افزوده در زنجیره تولید زعفران شده است.
ظریفنشاط تدوین بستههای دانشی افزایش عملکرد و کیفیت زعفران، طراحی و ساخت سورتر پشتی تراکتوری پیاز زعفران، طراحی و ساخت دستگاه کارنده زعفران و خشککن اتوماتیک زعفران را از مهمترین خروجیهای فناورانه این طرح برشمرد و گفت: این فناوریها با همکاری مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی و شرکتهای دانشبنیان توسعه یافته و نقش مهمی در مکانیزاسیون و کاهش هزینههای تولید ایفا میکنند.
وی دستیابی به دانش فنی تولید کروسین با خلوص بالا، تولید نشاسته و فیلمهای زیستتخریبپذیر از ضایعات پیاز زعفران را از دیگر دستاوردهای ارزشآفرین این طرح عنوان کرد و افزود: این فناوریها زمینه استفاده از ضایعات زعفران در صنایع مختلف و ایجاد ارزش افزوده جدید برای این محصول راهبردی را فراهم کردهاند.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی همچنین از ثبت زعفران در فهرست ملی ارقام گیاهی، تدوین و ابلاغ دستورالعمل تهیه پیاز گواهیشده و استاندارد زعفران و دستیابی به دانش فنی تولید پیاز زعفران از منشأ کشت بافت به عنوان دیگر خروجیهای مهم این طرح یاد کرد.
وی ادامه داد: تولید پیاز گواهیشده و ارگانیک، طراحی کیت تشخیص سریع بیماری پوسیدگی بنه زعفران، توسعه روشهای مدیریت این بیماری و طراحی نرمافزار جامع مدیریت مزارع زعفران نیز از دیگر نتایج این طرح بوده که به ارتقای سلامت، کیفیت و بهرهوری مزارع کمک کرده است.
ظریفنشاط برگزاری نخستین سمپوزیوم بینالمللی زعفران، پیشنهاد نامگذاری و برگزاری نخستین جشنواره روز ملی زعفران را از دیگر دستاوردهای این طرح دانست و تأکید کرد: اجرای این طرح کلان نشان داد همافزایی ظرفیتهای پژوهشی، آموزشی، ترویجی و بخش خصوصی میتواند ضمن ارتقای جایگاه علمی زعفران ایران، مسیر توسعه فناوری، تجاریسازی یافتههای پژوهشی و افزایش ارزش افزوده این محصول استراتژیک را هموار کند.