«آیینه سوگ ایل»؛ روایتی تصویری از ارادت جامعه عشایری به ساحت سیدالشهدا (ع)
مسئول حوزه نمایندگی ولیفقیه در سازمان امور عشایر ایران از برگزاری مسابقه ملی «آیینه سوگ ایل» با هدف ثبت و مستندسازی آیینهای عاشورایی در میان جامعه عشایری کشور خبر داد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان امور عشایر ایران، حجت الاسلام سید عبدالله بحرینی مسئول نمایندگی ولیفقیه با بیان اینکه جامعه عشایری ایران در طول تاریخ پیوندی عمیق و ریشهدار با فرهنگ عاشورا داشته است، گفت: آیینهای سوگواری در میان ایلها همواره بخشی از هویت معنوی و اجتماعی عشایر بوده و بر همین اساس، مسابقه ملی «آیینه سوگ ایل» بهعنوان یک رویداد فرهنگی و هنری طراحی شده است تا این جلوههای ارزشمند فرهنگی ثبت و مستندسازی شود.
وی افزود: ایده شکلگیری این مسابقه از ضرورت توجه به آیینهایی نشأت گرفته که با وجود اهمیت فرهنگی بالا، کمتر دیده و روایت شدهاند. به همین دلیل، شورای فرهنگی سازمان امور عشایر ایران با همکاری دبیرخانه شورای فرهنگ و هنر روستا و عشایر، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت آموزش و پرورش، برگزاری این مسابقه ملی را در دستور کار قرار داده است تا از طریق عکس و فیلم کوتاه دو دقیقهای، امکان روایت تصویری این مراسم فراهم شود و این میراث معنوی در حافظه فرهنگی کشور ماندگار بماند.
مسئول نمایندگی ولیفقیه در سازمان امور عشایر ایران با اشاره به دلیل تمرکز این رویداد بر فرهنگ ایلی اظهار داشت: شیوه زندگی عشایری ویژگیهای خاص خود را دارد و همین ویژگیها باعث شده است آیینهای مذهبی، بهویژه مراسم عزاداری محرم، در میان عشایر جلوهای متفاوت و ویژه پیدا کند.
به گفته وی، ساختار اجتماعی، سبک زندگی کوچنشینی، روابط خویشاوندی و حتی فضای طبیعی زندگی عشایر بر شکل برگزاری این آیینها تأثیرگذار است.
بحرینی ادامه داد: عزاداری محرم در میان ایلات کشور در بخشهایی همچون نحوه برپایی مراسم، نذورات، حضور گسترده خانوادهها، نقشآفرینی زنان عشایری و مشارکت کودکان و نوجوانان، رنگ و بوی فرهنگ ایلی دارد و همین ویژگیها، وجه تمایز آن با سوگواری در شهرها و حتی روستاهاست. از این رو، هدف اصلی مسابقه، بازنمایی همین هویت فرهنگی خاص و نشان دادن جلوه ویژه فرهنگ عاشورا در بستر زندگی عشایری است.
وی درباره محورهای این جشنواره نیز گفت: عزاداری در سیاهچادر، ییلاق، قشلاق و مسیر کوچ، تعزیه، شبیهخوانی و نوحهخوانیهای بومی، نقش بزرگان، ریشسفیدان، زنان، نوجوانان و جوانان در آیینها، موکبهای عشایری، نذورات، موسیقی آیینی و جلوههای همدلی عشایری، از جمله محورهای در نظر گرفته شده برای این مسابقه است.
بحرینی افزود: شرکتکنندگان میتوانند آثار خود را در قالب عکس و فیلم کوتاه دو دقیقهای تهیه و از طریق پیامرسان ایتا به شماره ۰۹۳۷۰۳۰۲۹۴۴ ارسال کنند.
وی گفت: مهلت ارسال آثار تا پایان ایام ماه صفر، برابر با ۲۳ مردادماه تعیین شده است تا علاقهمندان فرصت کافی برای ثبت آیینهای محرم و اربعین داشته باشند.
بحرینی با اشاره به گستره ملی این رویداد عنوان کرد: مسابقه «آیینه سوگ ایل» در سطح ملی برگزار میشود و مخاطبان آن جامعه عشایری سراسر کشور هستند. همچنین پیشبینی شده است مراسم اختتامیه و معرفی آثار برگزیده به میزبانی یکی از استانهای عشایرنشین برگزار شود.
مسئول حوزه نمایندگی ولیفقیه در سازمان امور عشایر ایران در پایان، مهمترین دستاورد فرهنگی این مسابقه را ثبت و ماندگار شدن میراث معنوی جامعه عشایری در حوزه آیینهای عاشورایی دانست و گفت: بسیاری از این آیینها شفاهی و سنتی هستند و اگر مستندسازی نشوند، ممکن است به مرور زمان کمرنگ شوند.
این رویداد افزون بر ثبت این جلوهها، میتواند به معرفی گستردهتر فرهنگ عزاداری عشایر کمک کند و زمینه تقویت هویت فرهنگی نسل جوان عشایر را نیز فراهم سازد؛ چراکه مشارکت مستقیم جوانان در ثبت و روایت این آیینها، پیوند آنان با میراث فرهنگی و مذهبیشان را عمیقتر خواهد کرد.